مقدمه:
مدیریت امور فناوری دانشگاه کردستان در راستای تحقق اهداف راهبردی دانشگاه، ارتقای زیست‌بوم دیجیتال و تضمین پایداری سرویس‌های حیاتی، در دوره اخیر مجموعه‌ای از اقدامات بنیادین و توسعه‌ای را به انجام رسانده است. این گزارش با هدف شفاف‌سازی عملکرد و تشریح گام‌های برداشته شده در جهت نوسازی زیرساخت‌های سخت‌افزاری، تقویت امنیت سایبری، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین هوش مصنوعی و توانمندسازی سرمایه انسانی ارائه می‌گردد. اهم اقدامات صورت گرفته به شرح ذیل است:

۱. توسعه و بهینه‌سازی پورتال و خدمات وب

در راستای بهبود تجربه کاربری و تسهیل دسترسی به اطلاعات، اقدامات زیر در حوزه وب‌سایت و پورتال دانشگاه صورت پذیرفت:

• ارتقای معماری و رفع چالش‌های فنی: شناسایی و مرتفع‌سازی گلوگاه‌های فنی سامانه پورتال دانشگاه که منجر به کندی بارگذاری صفحات می‌گردید، و تسهیل فرآیند بارگذاری محتوا توسط کارشناسان ذی‌ربط.
• استانداردسازی محتوایی: تدوین چک‌لیست‌های جامع و استاندارد برای صفحات وب‌سایت معاونت‌ها، دانشکده‌ها، پژوهشکده‌ها و گروه‌های آموزشی و ابلاغ آن به رؤسای محترم واحدها جهت یکپارچه‌سازی و غنابخشی به محتوای دیجیتال دانشگاه.
• توانمندسازی نیروی انسانی: برگزاری کارگاه‌های آموزشی تخصصی با محوریت نحوه درج اصولی محتوا و همچنین بهره‌گیری از ابزارهای هوش مصنوعی مولد (Generative AI) جهت ویرایش متون و ترجمه محتوا به سه زبان غیر از فارسی، با هدف ارتقای کیفیت و ضریب نفوذ وب‌سایت دانشگاه در مجامع علمی جهانی.
• رفع اختلال در نمایش دروس و فعال‌سازی ویرایش اطلاعات اساتید: اختلال موجود در نمایش دروس نیم‌سال جاری در صفحات شخصی اعضای محترم هیئت علمی مرتفع گردید. از این پس، فهرست دروس بر اساس اطلاعات ثبت‌شده در سامانه جامع آموزشی دانشگاه نمایش داده می‌شود. همچنین، قابلیت ویرایش و به‌روزرسانی مشخصات فردی در پروفایل اساتید فعال و قابل بهره‌برداری است.

۲. نوسازی و تقویت زیرساخت‌های پردازشی و ذخیره‌سازی (Data Center)

به منظور افزایش توان محاسباتی و پایداری سرویس‌ها، اقدامات زیرساختی قابل توجهی در مرکز داده دانشگاه انجام شد:

• تجهیز به سرورهای پردازش سریع (HPC): استقرار یک دستگاه سرور پیشرفته مجهز به پردازنده‌های نسل پنجم زئون (با مجموع توان پردازشی بیش از ۲۶۰ گیگاهرتز)، ۲ ترابایت حافظه اصلی (RAM) و بیش از ۶۰ ترابایت حافظه ذخیره‌سازی پرسرعت (Enterprise SSD) جهت پاسخگویی به نیازهای پردازشی سنگین.
• بهینه‌سازی سرور ایمیل: پارتیشن‌بندی اصولی و رفع اشکالات فنی سرور ایمیل دانشگاه به منظور افزایش سرعت و قابلیت اطمینان مکاتبات سازمانی.
• ارتقای سامانه پشتیبان‌گیری (Backup): افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی فایل‌های پشتیبان به میزان بیش از دو برابر و راه‌اندازی فرآیند پشتیبان‌گیری توزیع‌شده و دوره‌ای از تمامی سامانه‌های حیاتی.
• استقرار مکانیزم تحمل خطا (Fault Tolerance): پیاده‌سازی و عملیاتی‌سازی فرآیند همسان‌سازی (Replication) در سامانه‌های ضروری دانشگاه. این اقدام راهبردی، امکان ادامه فعالیت بی‌وقفه سرویس‌ها را در صورت بروز اختلال در سرور اصلی فراهم آورده و دانش فنی آن نیز در سطح کارشناسان نهادینه شده است.

۳. ارتقای امنیت سایبری و پدافند غیرعامل

با توجه به اهمیت صیانت از داده‌ها و زیرساخت‌های دانشگاه، لایه‌های امنیتی متعددی پیاده‌سازی گردید:

• شبکه توزیع محتوا (CDN): انتقال تمامی سامانه‌های دانشگاه (به‌جز موارد خاص فنی) به پشت شبکه توزیع محتوا جهت افزایش امنیت و مقابله حداکثری با بسیاری از انواع حملات سایبری.
• مدیریت تهدیدات یکپارچه (UTM): به‌روزرسانی ثابت‌افزار (Firmware) دستگاه UTM مستقر در اتاق سرور طی ۱۰ مرحله متوالی به آخرین نسخه پایدار و استقرار لایسنس آفلاین جهت تضمین عملکرد دیواره آتش (Firewall).
• ایمن‌سازی نقاط پایانی: نصب و راه‌اندازی نسخه سرور آنتی‌ویروس بر روی سامانه‌های حیاتی نظیر سرور ایمیل جهت شناسایی و دفع بدافزارها.

۴. توسعه شبکه و سیستم‌های نظارتی (Monitoring)

جهت تضمین کیفیت ارتباطات و پایش لحظه‌ای وضعیت تجهیزات:

• نوسازی تجهیزات شبکه: تعویض و ارتقای تجهیزات اصلی شبکه (Core) و همچنین نوسازی برخی از تجهیزات شبکه در سطح دانشکده‌ها و خوابگاه‌های دانشجویی.
• استقرار سامانه مانیتورینگ جامع: ارتقای سیستم پایش زیرساخت‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری، شامل نظارت بر دمای قطعات، میزان مصرف منابع محاسباتی، وضعیت سلامت سرویس‌ها و غیره.

۵. پیشگامی در فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی

مدیریت فناوری دانشگاه با رویکردی آینده‌نگرانه اقدام به ورود عملیاتی به حوزه هوش مصنوعی نموده است:

• راه‌اندازی سامانه هوش مصنوعی اختصاصی: استقرار نسخه اولیه و آزمایشی سامانه هوش مصنوعی مولد بر روی سرورهای داخلی دانشگاه با قابلیت بهره‌گیری از ۵ مدل زبانی بزرگ (LLM) جهت استفاده کاربران دانشگاهی.
• تدوین اسناد راهبردی: نگارش برنامه‌های راهبردی کوتاه‌مدت و بلندمدت مدیریت امور فناوری دانشگاه و تهیه پروپوزال‌های جامع جهت راه‌اندازی مرکز داده بزرگ غرب کشور و استقرار نسخه عمومی سامانه هوش مصنوعی.

۶. تأمین اعتبار و توسعه زیرساخت‌های فیزیکی

با پیگیری‌های مستمر، توجیه فنی و تأمین اعتبار لازم برای موارد زیر صورت پذیرفت:

• نوسازی باتری‌های سامانه برق اضطراری (UPS) و خرید ژنراتور اختصاصی جهت تضمین برق پایدار اتاق سرور.
• تأمین تجهیزات سرمایشی (کولر) استاندارد و تجهیزات نگهداری شبکه جهت جلوگیری از کاهش طول عمر و راندمان سخت‌افزارها.

سخن پایانی:

مجموعه اقدامات فوق‌الذکر، یک گام در جهت مدرن‌سازی زیرساخت‌های فناوری اطلاعات دانشگاه کردستان بوده و بستری امن، پایدار و پیشرو را برای فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی دانشگاهیان عزیز فراهم آورده است. آمانج خرمیان، مدیر امور فناوری دانشگاه، ضمن قدردانی از حمایت‌های روسا و معاونین دانشگاه، بر تداوم این مسیر توسعه‌محور تأکید می‌ورزد.

مدیریت امور فناوری دانشگاه کردستان

25 بهمن 1404